Michelangelo’nun “Original Sin and the Banishment from the Garden of Eden” eseri

michelangelo adam and eve

1475 ile  1564 arası yaşadığı bilinen Rönesans’ın büyük isimlerinden Michelangelo‘nun sanat yaşamının en zorlu dönemi, kuşkusuz Sistine Şapeli’ni mükemmelleştirdiği dört yıllık zaman dilimiydi. Ustanın bu şapelde yaptığı işten bir parçayı; “Original Sin and the Banishment from the Garden of Eden“den söz edeceğim. 1509 – 1510 arası tamamlanan 280 x 570 cm‘lik bu eser, hepimizin bildiği konu olan, yasak meyveye niyetlenen Adem ile Havva’nın cennetten kovuluşunu anlatıyor.

Öncelikle belirtmeliyim ki Michelangelo‘nun din temalı işleri, her ne kadar İncil kaynaklı ve Vatikan’a yapılıyor olsa da ressamın özgün yorumunun bir sonucudur. Daha evvel “Adem’in Yaratılışı” eserinde bahsettiğim gibi, Tanrı’yı resmetmesi, büyük bir cesaret örneği olmuş ve insanların kafasında bir Tanrı görüntüsü bahsetmişti. Bahsedeceğim eserde de Adem ile Havva‘nın yanı sıra dizlerinden aşağısı yılan olan Şeytan da yine Michelangelo‘nun özgünlüğünü gösteriyor.

garden of eve

Eser ikiye ayrılıyor ve ben soldan başlayacağım; yani Cennet‘ten. Kayalıkların oluşturduğu zeminde sağ koluna dayanarak oturan Havva‘yı ve ayakta, Havva‘nın üzerinden ağaca doğru uzanan Adem‘i görüyoruz. Her iki figürün bedeni de canlı ve yapılı görünüyor. Adem’in erkeklik organı ve Havva’nın hafif kızarmış yanakları, onların Cennet’te eriştikleri huzuru göstermekte.

garden of eve1

Ama ne yapıyorlar? Eserin tam ortasına konuşlandırılmış Yasak Ağaç‘ın (burada ‘incir ağacı’) meyvesinden uzanıyorlar. Toprağa sağlam bir şekilde bağlanmış kökleriyle Yasak Ağaç‘ta, dizlerinin altı yılan kuyruğu şeklinde ağacın gövdesine sarınmış, ‘kadın‘ cinsiyetli Şeytan‘ı görüyoruz. Şeytan‘ın yarı yılan bedeninde ve kadın oluşu, kadınlığın şeytaniliğine; yani İncil‘e göre Yasak Meyve’yi Adem’e veren Havva‘yı anlatıyor. Dünyaya kötülüğü sokanın ‘kadın’ olduğu çıkarımına varabiliriz?

garden of eve2

 

Bu sahnedeki bir başka detay, İncil’deki hikayenin tersi olmasıdır. Şeytan, kendi eliyle Havva‘ya meyve uzatırken Adem, kendisine henüz ikram edilmemiş meyveyi (burada ‘incir’) koparmak için Yasak Ağaç‘a kendi isteğiyle uzanıyor. Bunu Michelangelo‘nun; dünyaya kötülüğü getirenin özellikle ‘kadın‘ değil, ‘insanoğlu‘ olduğuna inanmasına yorabiliriz?

garden of eve3

Sağ tarafa geçtiğimizde büyük bir değişim görürüz. Renkler canlılığını yitirmiş; figürler huzursuz ve  utanç içindedir. Çölü andıran kurak bir zemin resmeden Michelangelo, Yasak Meyve‘yi yiyen insanoğlunun akıbetini göstermektedir. Tanrı’nın emriyle Adem ile Havva’yı Cennet’te kovan melek, Adem’in yakarışlarına rağmen onları Dünya‘ya gönderiyor. Havva’ya dikkat ederseniz, solda sergilediği taze bedeninin canlılığını yitirdiğini ve çıplaklığından utandığını görürsünüz.

garden of eve4

İncil‘e göre insanoğlunun dünyadaki yaşamını başlatan ve aynı zamanda huzur dolu Cennet‘ten dünyaya kötülüğü; insanoğluna ölümlülüğü getiren Adem ile Havva’nın eserin sağ tarafındaki değişimi öylesine keskin ki izleyici, İlk Günah‘ın sonucunu esere bakarak kendi insanlığında hissedebiliyor.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s