Osman Hamdi Bey’in “Silah Taciri” eseri

A10119

İstanbul Arkeoloji Müzesi, Mimar Sinan GSÜ gibi sanat yuvalarını memleketimize kazandıran Osman Hamdi Bey’den Ahmet İhsan vasıtasıyla söz etme şansı bulmuştum. Bu yazımda, Osman Hamdi Bey‘in ressamlık yeteneğinin bir sonucu olan “Silah Taciri” adlı eserinden söz edeceğim. Yaşam – ölüm ve gençlik – yaşlılık gibi karşıtlıkların bulunduğu eserdeki en büyük zıtlık, baba ile oğuldur. 

1

Ön planda yer alan iki ana figürden başlayalım. Genişten sarılmış sarığı ve üzerine taktığı kırmızı fesi, kırmızı – beyaz diklemesine şeritli entarisiyle soldaki figür, Osman Hamdi‘nin kendisidir. Sütun başlık üzerine oturmuş, sağ elinde tuttuğu miğferi dizine yaslamış, sol eliyle ayakta duran figüre öğüt verici bir jest yapmakta. Osman Hamdi‘nin oturduğu sütunun çevresinde tüfek, kılıç, miğfer gibi silahlar görüyoruz. Resmin adından da anlayacağınız gibi konu, silah ticareti.

2

Sağda, ayakta duran mavi entarili, beyaz pelerinli figür, Osman Hamdi‘nin oğlu Ethem‘dir. Ethem, kınından çektiği kılıcı inceliyor ve adeta gözleri parlıyor. Hemen yanında oturan ve ona büyük ihtimalle silahlardan uzak durmasını öğütleyen babasını dinlemediği apaçık ortada. Resimdeki silah alıcısı, yani Ethem ana figür olarak karşımızda. Öte yandan, deneyimlerine dayanarak oğlunu bu silahlardan uzak tutmak isteyen baba figürü (Osman Hamdi), resimdeki en önemli zıtlığı oluşturan unsurdur.

3

Arka plana geçelim. Sağ tarafta yine oturan ve ayakta duran iki figür görüyoruz. Ayaktaki figür, silah satıcısıdır. Oturan figüre bir parça bez parçası uzatan tacirin bu hareketi, ölüm alegorisidir. Bu bez, kefendir ve verilen mesajı “herkes ölecek, lakin kazanan, gençliğini silahla heba eden değil, kendini eğiterek geliştiren olacaktır” şeklinde okuyabiliriz.

4

Nesil farkı, yaşam – ölüm, sanat – silah gibi zıtlıkları bir arada bulunduran eserdeki mekan, kapalı bir hanın alt katına benziyor. Sol taraftaki merdivenler ve hemen yanındaki geniş kolona şamdanlardan gelen sarı ışığın düşüşü, kusursuz bir şekilde resmedilmiş. Öte yandan oturan baba figürü olarak kendini resmeden Osman Hamdi, bu mekanı yaratırken kurucusu olduğu Mecma-ı Asar-ı Atika Müzesi; yani Eski Eserler Müzesi‘ne bir göndermede bulunuyor. Ressamın ölmeden 2 yıl evvel; 1908’de yaptığı 175 x 130 cm‘lik yağlıboya eser, Ankara Resim ve Heykel Müzesi‘nde sergileniyor.

Reklamlar

2 responses to “Osman Hamdi Bey’in “Silah Taciri” eseri

  1. Geri bildirim: Osman Hamdi Bey’in “Kaplumbağa Terbiyecisi” eseri | Resim Biterken

  2. Geri bildirim: Osman Hamdi Bey’in “Türbe Ziyaretinde İki Genç Kız” eseri | Resim Biterken

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s