Edvard Munch’un “Madonna” eseri

madonna munch

Norveçli ressam Edvard Munch‘u “Çığlık“, “Hasta Çocuk” eserleriyle tanıtmıştım. Bir de “Şarap Şişeli Otoportre” var tabii. 1863’te dünyaya gelen ve 1944’te memleketinde son nefesini veren ressam, 1892’de farklı tekniklerle birkaç çeşidini yaptığı “Madonna“ya başladı. Yukarıda gördüğünüz, eserin ahşap ile birlikte taşbaskı versiyonudur. 

Edvard Munch‘un yarım büst olarak resmettiği bu kadın figürü, ismi itibariyle yolumuzu Kutsal Bakire Meryem‘e çıkarıyor. Kasıkların kadar gördüğümüz bu çıplak kadın figürünün kollarıyla birlikte bedenini de geriye atarak sergilediği bu tutkulu görünüm, yolumuzu Meryem‘den ayırıp başta Afrodit olmak üzere pek çok kadın modelini aklımıza getiriyor. Bu fikre dindar olmadığı bilinen Munch‘un dehasının işleyiş biçimiyle varıyorum. Lakin her eseri maneviyat kokan ressamımızın bu kadını, Meryem Ana‘nın koruyucu anne ve bakire kimliğinin dışında kalan ‘kadın‘, yani cinsel kimliğini göstermek istiyor da olabilir.

3

Ahşaplı taşbaskı versiyonundan yola çıkarak anlatmaya çalıştığım eserde kadın, arzuyla yanan davetkar bedeninin dilini oldukça başarılı bir şekilde kullanmış. Koyu renkli çevresine baktığımızda sanki bir kaosun içindeymiş gibi görünmekte. Bulunduğu yer, kişinin tüm fantezilerini, yasak hislerini sakladığı ve kendince yaşadığı ‘gizli dünya’ olabilir.  Yahut içinden çıktığımızda masumiyetin sonlandığı anne karnı da olabilir. Ressam belki de ‘arzu‘ hissinin günah değil; tıpkı aşk gibi cennetten gelme olduğuna inanmakta ve bunu anlatmaya çalışmakta.

2

Omuzlarına dökülen koyu renkli saçları, tıpkı Afrodit figürlerinde olduğu gibi ‘tutkulu kadın‘ olgusunu güçlendiriyor. Kadının hissettiği arzu, gözlerini kapattığı yüzünden de okunuyor. Başının üzerindeki ise Meryem Ana‘nın başınd altın renklisi bulunan kemer. Munch, kimi yorumculara göre acı ve tutkuyu simgeleyen kırmızı rengini, kadının dudaklarında ve başının üzerindeki kemerde kullanarak eserin temasını güçlendirmiş.

4

1867 doğumlu Norveçli yazar Dagny Joel‘in modellik yaptığı “Madonna” adlı eserin taşbaskı versiyonunda kırmızı tonlarında bir çerçeve var. Çerçeve, zevk anında erkek organından çıkan sperm görüntüleriyle süslenmiş. Resmin cinsel atmosferini yoğunlaştıran bu detaylar, sol alt köşeye yerleştirilmiş bir figürle cinselliği doğaya taşıyor; alt köşede kollarını savunmasızca kendi bedenine saran figür, bir fetüstür. Yani anne karnındaki 3 aylık bebek. Bu figür, eserdeki kadının Meryem olduğunu düşünenler için İsa’dır. Bence bu fetüs, çerçevedeki spermlerle birlikte kadın ile erkeğin birleşip üremesi; yani Doğa‘nın ta kendisidir.

5

1894’te 90 x 68 cm‘lik bir versiyonMunch Müzesi’nde; 1895’te 91 x 70.5 cm‘lik yağlıboya versiyon Norveç Ulusal Galeri’de ve en son 1895’te başlayıp 1902’de bitirdiği 86.5 x 59.3 cm‘lik ahşaplı taşbaskı eser, New York’taki Modern Sanatlar Müzesi’nde sergileniyor.

Reklamlar

One response to “Edvard Munch’un “Madonna” eseri

  1. Geri bildirim: Edvard Munch’un “Puberty” eseri | Resim Biterken

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s