Johannes Vermeer’in “The Art of Painting” eseri

johannesvermeer_theartofpainting

1632 senesinde Hollanda’da dünyaya gelen Johannes Vermeer, 43 yıllık ömrünün son nefesini 1675 yılında verdi. Vermeer‘in yükü ağırdı; 20’sinde evlenip yoksulluktan kayınvalidesinin evine taşınan, tam 11 çocuk sahibi olup yokluk içinde yaşamını sürdüren ressam, bu saydıklarımın hiçbirini sanatına bulaştırmadı. Vermeer‘in resim satmak için ekstra bir uğraş vermesine ne bir evladı, ne de birkaç ev alabilecek kadar biriken borçları sebep oldu. Tüm enerjisini tuvaline veren Hollandalı ressamımız, eserlerinden birini satın almak için ziyaret ettiği atölyesinde diplomata referans gösterebileceği hiçbir eseri olmaması üzerine diplomatın vazgeçişiyle hırslandı ve bir süre sonra başeseri “The Art of Painting“i, yani “Resim Alegorisi“ni ortaya çıkardı. 

Daha önce “İnci Küpeli Kız” ve “Aşk Mektubu” adlı eserleriyle adını zikrettiğim Vermeer‘in 1666 yılında başlayıp 1668’de bitirdiği “The Art of Painting” tablosu 120 x 100 cm‘lik kanvs üzerine yağlıboyayla tamamlandı. İki figürün yer aldığı bu Barok eser, Adolf Hitler‘in koleksiyonuna katılmak, başka birinin imzasıyla değiştirilerek Vermeer‘in olmadığı gibi asılsız iddialara karışmak gibi aksiyonlu etkinliklere konu olduysa da tek parça halinde Viyana’daki Kunsthistorisches Müzesi‘nde sergileniyor.

1

Resimde iki figür vardır; bize arkası dönük tuvali başında oturan ressam ve ressama poz veren bir genç kız. Genç kızdan başlayacağım. Sol profilden poz veren (‘sol’ duygusallığı simgeler) sarışın genç kız, öz kapaklarını aşağı doğru indirmiş, utangaç bir ifadeye sahip. Parlak kırmızı dudakları ve beyaz yüzüyle oldukça alımlı ve narin görünen genç kızın başındaki defne yaprakları, mavi renkli tuhaf giysisi, sol elindeki kitap ve sağ elindeki trompet uzun süre açıklanamamış. Seneler sonra bir tarihçi, bunun açıklamasını Cesare Ripa‘nın (1560 – 1645) “Iconologia” adlı eserindeki “Periler Tarihi“bölümünde bulmuş. Sonuç olarak, Vermeer‘in figürü peri Cleo‘dur. Defne yaprakları onun kazandığı veya kazanacağı zaferi, elindeki trompet saygın bir şekilde gelen veya gelecek olan şanı, kitap ise bilgeliğini simgeliyor.

2

Ressam figürümüze geldiğimizde oldukça şık giyimli olduğunu görürüz. İşine çok özen göstermekte. Bize arkası dönüktür ve bu haliyle bile kırmızı renkli (sıcak renk tercih edilmiş) içliği, modaya uygun geniş ve saran şalvarı ve yine dönemin modasına uygun çok dilimli yeleğini görüyoruz. Tuvaline genç kızın portresini yapmaya başlayan ressam figürü, henüz defne yapraklarını boyamıştır. Vermeer, burada defne yapraklarına dikkat etmemizi istiyor.

3

Odanın sol tarafında, ressamın hemen solundaki masada resim ve heykel için kullanılan bazı malzemeler göze çarpar. Bunlar kontrollü bir dağınıklık içindedir ve göze şık görünmektedirler. Zemine baktığımızda ise bütünen işlemeli mermerle döşeli olduğunu görüyoruz. O dönemde işlemeli mermerler yoktu, olsa dahi bir resim atölyesi için imkansızdı. Vermeer‘in bunu niçin tercih ettiğini bilmiyorum; belki zengin bir atmosfer katmak istemiştir. Resimden daha da uzaklaşınca sol tarafta işlemeli bir perdenin sola doğru açılmış olduğu göze çarpıyor. Bu detayla sanki izleyici, sanki odayı gözetliyor gibidir. Aynı durum, Vermeer‘in “Aşk Mektubu” tablosunda da mevcuttur.

4

Tekrar odanın içindeyiz. Duvarda asılı geniş bir harita görüyoruz. Bu harita, Protestan Hollanda’nın eski haritası; yani Katolik Hollanda’nın haritasıdır. Bir Katolik olan Vermeer‘in bu haritayı en ince detaylarıyla niçin buraya yerleştirdiğini anlamak güç değil. Yine Katolik bir öğe de tavana asılı şamdanda görünüyor. Şamdandaki iki başlı kartal figürü Habsburg Hanedanlığı’nın sembolüdür ve şamdanda hiç mumun olmayışı hanedanlığın etkisizleşmesi; yani Katolikler’in hükümdarlığının bitişidir.

5

Resimde başka ilginç detaylar da var. Mesela, çok yakından bakınca genç kızın sağ kolunun alt tarafında bir iğne deliği olduğu görülüyor. Bu iğne deliği, ressamın ucuna ip geçirip doğru perspektif yaratmak için açı yarattığı bir yardımcıdır ve ressamın bilinen 17 eserinde daha vardır. Işıktan bahsetmek gerekirse, Vermeer ışık – gölge – ton mevzuunun ustasıdır. Resmin ön tarafına odaklanınca arka tarafın bulanıklaşması, kimine göre karakutu kullandığının kanıtıdır. Eğer karakutu kullanıyorsa bu sahne gerçek olmuştur? Kimine göre bu sahneyi Vermeer,  bir fotoğrafa bakarak resmetmiş. Bir kısım yorumcu da ressamın bu eseri aklından yaptığına inanıyor.

6

 

Reklamlar

One response to “Johannes Vermeer’in “The Art of Painting” eseri

  1. Geri bildirim: Johannes Vermeer’in “The Milkmaid” eseri | Resim Biterken

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s