El Greco’nun “The Resurrection” eseri

Resurrection

Yunan asıllı İspanyol ressam El Greco, 1596 senesinde 6000 duka altını karşılığında aldığı sipariş üzerine bir altar hazırlamaya başladı. 1600’de bitirdiği Dona Maria de Aragon Altarı, 17. Yüzyıl’ın sonunda İspanya işgaliyle yerinden kaldırılsa da parçaları ayrı ayrı sergilenmeye devam ediyor. Anlatmaya çalışacağım “The Resurrection“, bu altarın bir parçası. El Greco‘nun ikinci memleketi İspanya’nın Madrid şehrindeki Prado Müzesi‘nde sergilenen 127 x 275 cm‘lik eser, çarmıhtan indirildikten sonra tabuta yerleştirilen İsa’nın dirilişini konu ediniyor. 

Öncelikle resme İsa‘nın açısından değil, aşağıdaki Romalı askerlerin duruşlarını baza alarak bakmalısınız. Çünkü İsa, içinde bulunduğu tabuttan göğe doğru yükseliyor. Bu, yaşadığı zamanda sanatçılığı takdir görmeyen El Greco‘nun dehasını gösteriyor. Kahve tonlarındaki arka plan, “tabut“un kasvetini yansıtıyor.

1

İsa‘ya bakalım. Normal ölçülerden uzun gövdesi ve uzuvları, tıpkı hayalet gibi beyaz teni, huzurlu ve sakin yüz ifadesiyle İsa, sol elinde bir beyaz bayrak tutuyor. Beyaz Bayrak‘ın simgesel anlamı, “zafer“dir. İsa‘nın bayrağı da onu acımasızca çarmıha gerip öldürenlere karşı kazandığı zafer, ölüme meydan okumanın simgesidir. Bu bayrağın bir tarafının İsa‘nın cinsel organını örtmesi dikkat çekicidir. Sağ elinin işaret parmağıyla sağ tarafı gösteren İsa’nın sağ arka tarafındaki parlak kırmızı kumaş, bayrağın temsil ettiği “zafer“in ana konusu olan “kurban ediliş“i imgeler. İsa’nın başının etrafındaki halenin yuvarlak olmaması yine ilgi çekici bir detaydır. Halenin köşeli olması, Bizans kültüründen  gelmedir ve El Greco, Bizans kültürüne duyduğu hayranlığı bu detayla göstermiştir.

2

Resmin alt tarafına bakalım. Burda Romalı askerleri görüyoruz. Tabutun içindeki ölü İsa‘nın bedenine bekçilik eden askerler, İsa‘nın dirilişiyle şoka uğramışlardır. Askerlere bireysel olarak bakınca her birinin farklı tepki verdiğini görmekteyiz. Mesela en arkada bize dönük çıplak asker, bir eliyle kalkanını İsa‘ya doğru tutarken öbür eliyle kılıç çekmektedir. En sağda mavi kıyafetli asker, şaşkınlığına rağmen görevinin bilincindedir ve elini İsa‘ya doğru uzatarak onu tutmaya çalışmaktadır. Bu davranışın aynısı, kılıç çeken askerin solundaki askerde de görülür.

3

Askerler arasında şaşkınlığını en şiddetli şekilde yaşayan, sarı kıyafetli olandır. En aşağıda, dirseklerinden yere tutunmaya çalışan bu asker, şaşkınlığından kendini kontrol edememiş ve vücudunun ağırlığıyla arka üstü düşmüştür. Başının üzerini gördüğümüz bu askerin iki elinde de kılıç olması dikkat çekicidir. Şaşkınlıktan düşen bir diğer asker de sarı kıyafetli olanın solunda, bize doğru yatmakta olan yeşil kıyafetli askerdir. İsa’nın dirilişine inanamayan bu asker, İsa‘nın yaydığı ışıktan eliyle gözlerini korumaya çalışmaktadır. Askerlerden en duygusal tepki vereni, sarı kıyafetli askerin sağ ayağının hizasındaki tüylü kasklı askerdir. Düşünen, hatta ağlar gibi duran bu asker, elini çaresizce yüzüne götürmüş, oturmaktadır.

4

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s