Gustav Klimt’in “Goldfish” eseri

Image

1918’de kaybettiğimiz Avusturyalı ressam Gustav Klimt, Viyana Secession‘un kurucularından biriydi. 20. Yüzyıl’da resim için oldukça önemli bir hareket olan bu oluşumdan bir süre sonra ayrılan ressamın 1901 senesinde başlayıp 1902 senesinde bitirdiği “Goldfish” adlı yağlıboya işinden söz edeceğim. Klimt‘in başeserlerinden sayılmayan, ancak Altınlı Çağ‘dan olduğu için önemli bir eser olan “Goldfish“, Zürih’teki İsviçre Araştırma Enstitüsü’nde sergileniyor. 

Daha evvel “Öpücük“, Secession için yaptığı Beethoven frizi, Altınlı Çağ’dan Adele,Bloch Bauer portresi ve bir çeşit kömürle yaptığı küçük kız portresinden bahsettiğim Klimt’in 40 yaşında tamamladığı “Goldfish” eseri 181 x 66.5 cm‘lik kanvas üstü yağlıboyayla yapıldı. Türkçe’ye “Japon Balığı” olarak çevrilen eserde dört kadın figürü ve bir balık figürü yer alıyor.

Image

Pek çok kişinin küçük bir akvaryumda besleme deneyimine sahip olduğu Japon Balığı, genellikle turuncu renginde bir süs balığıdır. Karakteristik özelliklerine bakarsanız en dikkat çekici nokta, doyumsuzluğudur. Tokluk hissi olmayan bu hayvan, verdiğiniz kadar yiyor ve hiç reddetmiyor. Bu balık türünün adını verdiği eserinde de Klimt, ukala ve alaycı bakan iki kadınla balıkların bu özelliklerine vurgu yapıyor.

Image

Mekanımız bir akvaryumun içi. Esere ilk baktığımızda göze çarpan alt tarafta arkası dönük çıplak kadın figürü oluyor. Uzun kızıl saçları, Japon Balığı renginde. Suyun içinde yüzen beyaz tenli figürümüz, omzu üzerinden bize bakıyor. Bu bakışlarda fazla özgüvenli, hatta alaycı, kibirli bir ifade var. Kadının hemen üzerindeki, sağ tarafta bedeninin yarısı görünen figür, tıpkı alttaki kadın gibi kızıl ve uzun saçlı. İnce burnu, kadınsı yüz hatlarıyla şehvet hissi veren bu figürün sağ göğsü net bir şekilde görülüyor. Tıpkı alttaki gibi fazla özgüvenli bir hali olan bu figür, sanki sağ tarafa doğru gidiyormuş gibi bir izlenim uyandırıyor.

Resmin sol üst yarısında koyu kahverengi saçlı bir kadın figürü görünüyor. Bize arkası dönük olan bu kadın figürünün yüzü, (bize göre) sağa dönük. Figürün hemen altında, sağ tarafta bir kadın yüzü var. Tıpkı yukarıda söz ettiğim bize bakan iki kadın gibi bu yüzde de alaycı bir ifade var. Bu, Klimt‘in Japon Balığı ifadesini yansıtma biçimi. Yani akvaryum, bu ifadeli kızlarla/ balıklarla dolu.

Image

Sol üstte arkası dönük figürün sol alt tarafında ise altın renkli bir balık var. Bu dev balığın yüzünde de özgüvenli bir gülümseyiş ifadesi var. Akvaryumdaki uzun kuyruklu, renkli süs balıkları gibi iç içe geçmiş, ahenkli bir şekilde yüzen bu kadın figürleri, açıkça cinsellik çağrışımı yapıyor. Çıplak kadın figürleriyle sanılanın aksine cinsellik çağrışımı yapmayan Klimt‘in bu işindeki şaşırtıcı farklılık, büyük ihtimalle 1894’te yaşadığı mevzudan ileri geliyor. Viyana Üniversitesi için üç resim siparişi alan ve yaptığı eserler ‘erotik‘ bulunduğu için reddedilen ressam, hükümete karşı tavır aldı ve “Goldfish“i bu esnada tamamladı. Yani eserdeki arkası dönük figürleri bir çeşit protesto olarak algılayabiliriz.

Çıplak kadınların bir arada bulunduğu bu resim, kimi yorumculara göre eşcinsellik mesajı veriyor. Bir başka yorum da Klimt‘in bu eserinde Pallas Athena‘nın zırhı ve başlığından ilham aldığı yönünde. Eser için Klimt‘in yaptığı çizim çalışmalarından “Two Studies of a Seated Nude with Long Hair“i de paylaşıyorum;

Image

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s