Rembrandt’ın “The Music Lesson” eseri

musical-allegory-1626

Defalarca kendi portresini yapan ve “Gece Devriyesi“yle bugün dahi sanatsal tartışmaların ana konusu olabilen Rembrandt van Rijn, Hollanda resminin Altın Çağ’ına pek çok iş vermiş bir ustadır. Ressamın söz edeceğim “The Music Lesson” (“Musical Allegory”) adlı eseri, henüz 20’sindeyken yaptığı bir yağlıboya resmi. Doğulu kıyafetler içinde biri kadın, dört figürün müzik yaptığı eser, ressamın ilk gençliğinden olmasına rağmen ‘başyapıt’ sayılacak kadar başarılı.

Resimdeki oturan bir genç kadın, elindeki defterden notaları okuyarak öğretmenlik, ‘şeflik’ yapıyor. Üzerindeki uzun elbisesinde oryantalist motifler dikkat çekiyor. Kimi yorumcular, ressamın Osmanlı Kültürü etkisinde kaldığını söylüyor. Yalnız elbise motifi değil, arkadaki figürlerin baş örtüsü, kalpağı, masa örtüsünden de bu kanıya varılabilir; lakin bunda bir kesinliğe varılamaz. Doğu kültürünün etkisinde kaldığını kendi ağzıyla söyleyen ve bu etkiyi pek çok eserinde yansıtan Rembrandt’ın bizim sınırlarımıza ne kadar girdiği bilinmiyor. Resimden devam edelim.

1

Genç kadının sağ tarafında oturan uzun bıyıklı figür, kalpağı ve bıyığıyla bizi yine Doğu’ya götürüyor. Viola da gamba çalan (Grünewald’ın eserinde de geçer) bıyıklı figürümüz, genç öğretmenin verdiği notaları dikkatle izliyor. Hemen arkada duran ve bıyıklı figüre göre daha genç olan erkek figürü, Batı kültüründen bir şapka takmış. Arp çalan bu genç adam, resimde bize doğru bakan ve ayakta duran tek figürdür.

2

Genç kadının arkasında duran baş örtülü yaşlı kadın, elini çenesine koymuş, bilgiç ve biraz kibirli bir biçimde yukarı doğru bakıyor. Bu yaşlı kadın figürü, eserdeki ışık açısından önemlidir. Rembrandt‘ın ustası olduğu ışık – gölge düşüşü, bu yaşlı kadın üzerinden rahatlıkla görülebilir.

3

Arka plana gelelim. Yaşlı kadının arka tarafında gelişigüzel asılmış mavi tonlarında bir perde var. Arp çalan genç adamın arkasında ise odanın çıkış kapısı seçiliyor. Hemen sol tarafa gidince bir tablo gözümüze çarpıyor. Bu resmin önemli bir iş olup olmadığını bilmiyorum, ancak kimi yorumculara göre bu tablo, İncil‘den bir olayın resimlemesi. Söz konusu bölüm, Luka; 17. kısım. 22 ile 37 arasındaki ayetleri aşağıda paylaşıyorum;

22İsa öğrencilerine şöyle dedi: “Öyle günler gelecek ki, İnsanoğlu’nun günlerinden birini görmeyi özleyeceksiniz, ama görmeyeceksiniz. 
23İnsanlar size, ‘İşte orada’, ‘İşte burada’ diyecekler. Gitmeyin, onların arkasından koşmayın. 
24Şimşek çakıp göğü bir ucundan öbür ucuna dek nasıl aydınlatırsa, İnsanoğlu kendi gününde öyle olacaktır. 
25Ama önce O’nun çok acı çekmesi ve bu kuşak tarafından reddedilmesi gerekir.
26“Nuh’un günlerinde nasıl olduysa, İnsanoğlu’nun günlerinde de öyle olacak. 
27Nuh’un gemiye bindiği güne dek insanlar yiyip içiyor, evlenip evlendiriliyorlardı. Sonra tufan gelip hepsini yok etti. 
28Lut’un günlerinde de durum aynıydı. İnsanlar yiyip içiyor, alıp satıyor, tohum ekiyor, ev yapıyorlardı. 
29Ama Lut’un Sodom’dan ayrıldığı gün gökten ateşle kükürt yağdı ve hepsini yok etti.
30“İnsanoğlu’nun ortaya çıkacağı gün durum aynı olacaktır. 
31O gün damda olan, evdeki eşyalarını almak için aşağı inmesin. Tarlada olan da geri dönmesin. 
32Lut’un karısına olanları hatırlayın! 
33Canını esirgemek isteyen onu yitirecek. Canını yitiren ise onu yaşatacaktır. 
34Size şunu söyleyeyim, o gece aynı yatakta olan iki kişiden biri alınacak, öbürü bırakılacak. 
35-36Birlikte buğday öğüten iki kadından biri alınacak, öbürü bırakılacak.
37Onlar İsa’ya, “Bu olaylar nerede olacak, Rab?” diye sordular.O da onlara, “Leş neredeyse, akbabalar da oraya üşüşecek” dedi.
4
Yorumculara göre bu resim, Lut’un Sodom’dan ayrılışını anlatıyor. Genç kadının kırmızı pabuçlarının dibinde duran çeşitli renkteki ciltli kitaplar, bir keman ve ud, neredeyse bütünen genç öğretmenin üzerindeki ışığın bir kısmını almış. Yani Rembrandt‘ın gölge konusundaki ustalığı, yerdeki nesnelerden görülebilir.
5
1626 senesinde 47.6 x 63.5 cm’lik kanvas üzerine yağlıboyayla yapılan “Musical Allegory”, “The Music Lesson” ya da “The Music Party” adıyla; Türkçe’de “Müzik Dersi” adıyla tanınıyor.  “İnci Küpeli Kız“la dünya çapında meşhur olan Vermeer’in de etkilendiği eser, Amsterdam’daki Rijksmuseum‘da sergileniyor.
6
Reklamlar

One response to “Rembrandt’ın “The Music Lesson” eseri

  1. Geri bildirim: Rembrandt’ın “The Anatomy Lesson of Dr. Nicolaes Tulp” eseri | Resim Biterken

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s