Michelangelo’nun “Doni Tondo” eseri

Image

Toskana’da, Floransa’ya 100 kilometre uzaklıktaki Caprese Köyü‘nde (bugünkü adıyla; “Caprese Michelangelo”) dünyaya gelen Yüksek Rönesans ustası Michelangelo 1506 yılında bir yağlıboya panel yaptı. Daire şeklindeki bu eser, sanatçının günümüze dek gelmiş ve tamamlanmış tek yağlıboya paneli. Özel sipariş üzerine yapılan 120 cm çapındaki “Doni Tondo“, Uffizi Galerisi’nde sergileniyor.

Holy Family with St. John the Baphist” (Vaftizci Yahya ve Kutsal Aile) de denilen panelin adı, yani “Doni Tondo“, İtalyanca’da “yuvarlak, daire” manasına gelen “Tondo” ile siparişi veren tüccar Agnoli Doni‘nin adından harmanlanarak ortaya çıkmış. Agnolo Doni‘nin bu eseri sipariş etmesinin sebebi ise 1503’te Maddalena Strozzi ile gerçekleştirdiği izdivaç. Floransa’nın kudretli ailelerinden Strozziler’den kız alan Doni, bu yuvarlak panelin çerçevesi için de hem kendi soyu hem de karısının soyunu simgeleyen amblemlerle donattırdı. Bu çerçeveyi de Michelangelo‘nun tasarladığı düşünülüyor.

Image

Esere bakınca tam merkezde Meryem‘i, arka solunda kocası Yusuf‘u, sağında ise bebek İsa‘yı görüyoruz. Kucağında İncil olduğunu sandığım bir kitapla dizlerini kırarak bacaklarının üzerine oturan Meryem, Yusuf‘un iki bacağı arasında duruyor. Bu, Yusuf‘un, Meryem‘in ve bebek İsa‘nın yeryüzündeki koruyucusu olduğuna dair bir gönderme. Anatomi bilgisini bu eserinde de gösteren Mchelangelo, Meryem’in kollarındaki kasların detaylarıyla dehasına bir kez daha hayran bırakıyor.

Image

Bebek İsa‘yı kucağında tutan Yusuf‘un yüzünde ciddi ve gergin bir ifade var. Bu ifade, Yusuf‘un ataerkil yapı içerisindeki görev bilincini gösteriyor. Yerde oturan Meryem‘in sağından bebek İsa‘ya bu şekil uzanması ise dönemin resimlerinde pek rastlanan bir şey değil. Annesinin omzu üzerinden kucağına doğru gitmeye çalışan İsa‘nın görünen erkeklik organı ve Meryem‘in tuttuğu bölge de resimdeki ilginç detaylardan.

Image

Agnolo Doni‘nin İncil’deki Kutsal Aile‘yi siparişi üzerine yapılan bu eser, Michelangelo‘nun diğer dini eserlerindeki havadan çok uzak. İsa, Meryem ve Yusuf figürü bulunmasına rağmen bu eserde yer alanlar ilk bakışta bu üç isimden başka herkes olabilirmiş gibi bir hava yaratıyor. Bize göre sağ tarafta bu kutsal üçlüye bakan kişi ise Vaftizci Aziz Yahya. Aziz Yahya ile İsa bebek arasındaki benzerlik dikkat çekiyor. Bunu söylememin bir başka sebebi, kutsal üçlüyü konu alan resimlerde bebek İsa’nın genelde ortada olması. Bu eserde bebek İsa Yusuf’un kucağından annesine doğru geliyor.

Image

Mor, yeşil, kırmızı, mavi ve özellikle sarının parlak tonlarını tercih eden resimdeki devinim, bizi Maniyerizm‘e götürüyor. Maniyerizm‘in ilk adımlarından biri olan bu eserin arka planını ikiye bölen çerçevede beş çıplak erkek figürü göze çarpıyor. Bu erkeklerden hiçbiri kutsal üçlüye bakmıyor. Mor dağlar da resme derinlik katan bir başka güzel ayrıntı.

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s